Terapia hormonalna to często niezbędny etap leczenia endometriozy, jednak może wiązać się z nieprzyjemnymi skutkami ubocznymi, jak suchość skóry, trądzik czy stany zapalne. Dobrze dobrana dieta może realnie wpłynąć na złagodzenie tych objawów, wspomagając równowagę hormonalną, detoksykację organizmu i kondycję skóry. Jakie składniki warto wprowadzić do codziennego jadłospisu?
Dorota Olanin
Dietetyk kliniczny, psychodietetyk. Absolwentka SGGW w Warszawie oraz studiów podyplomowych z psychodietetyki i żywienia na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu. Od sześciu lat zajmuje się tematyką endometriozy, współpracuje z zespołem lekarzy Instytutu Endometriozy we Wrocławiu. Specjalizuje się w analizie mikrobioty jelitowej i jej wpływie na funkcjonowanie organizmu.
Polifenole i antyoksydanty w diecie przy endometriozie – wsparcie równowagi hormonalnej i redukcja stanów zapalnych skóry
Bardzo ważny składnik diety wspomagającej leczenie endometriozy to polifenole, czyli naturalne substancje obecne w owocach, warzywach, przyprawach i herbacie. Przykładami polifenoli są kurkumina (z kurkumy), resweratrol (z winogron) czy kwercetyna (z cebuli i jabłek). Te związki mogą hamować aktywność aromatazy, enzymu odpowiedzialnego za syntezę estrogenów, co pomaga utrzymać równowagę hormonalną. Dodatkowo, polifenole wspierają detoksykację organizmu, pomagając pozbyć się nadmiaru estrogenów. Z kolei antyoksydanty, takie jak witamina C, E i selen, działają na korzyść naszej skóry, neutralizując wolne rodniki i redukując stres oksydacyjny, który potęguje stany zapalne. Warto więc sięgać po świeże warzywa, owoce, orzechy i pestki – te produkty nie tylko zmniejszają stany zapalne, ale także poprawiają wygląd skóry.
Jak kwasy omega-3 i omega-7 pomagają kobietom z endometriozą?
Kwasy tłuszczowe omega-3, obecne w tłustych rybach (takich jak łosoś, makrela, sardynki) oraz w roślinnych źródłach (np. siemię lniane, orzechy włoskie, nasiona chia, olej rzepakowy), odgrywają ważną rolę w walce ze stanami zapalnymi. Kwasy omega-3 pomagają obniżyć produkcję prozapalnych prostaglandyn, które przyczyniają się do nasilenia objawów endometriozy, takich jak ból czy obrzęk. Regularne spożywanie omega-3 może więc pomóc złagodzić te objawy i zmniejszyć dolegliwości bólowe. Kwasy te mają również pozytywny wpływ na skórę, co jest istotne szczególnie dla kobiet stosujących terapię hormonalną, które mogą borykać się z jej przesuszeniem. Pomagają utrzymać integralność bariery skórnej, zapobiegając jej uszkodzeniom i utracie wilgoci. Co więcej, wspierają produkcję ceramidów, które są niezbędne do utrzymania zdrowej, nawilżonej skóry, chroniąc ją przed negatywnym wpływem czynników zewnętrznych, takich jak zanieczyszczenia powietrza czy promieniowanie UV.
Warto zwrócić uwagę również na kwasy tłuszczowe omega-7, które znajdują się m.in. w rokitniku, awokado czy oleju macadamia. Kwasy te mają korzystny wpływ na zdrowie skóry, błon śluzowych i ogólną równowagę lipidową organizmu. Jest to szczególnie istotne dla kobiet stosujących terapię hormonalną, ponieważ jednym z jej efektów ubocznych może być suchość skóry oraz zmiany w błonach śluzowych, zwłaszcza w obrębie narządów intymnych. Kwasy omega-7 wspierają odbudowę bariery ochronnej skóry, poprawiają jej elastyczność i nawilżenie, co zmniejsza ryzyko podrażnień. Mają także pozytywny wpływ na błony śluzowe, zapobiegając ich przesuszeniu i związanym z tym dolegliwościom. Rokitnik, bogaty w witaminy A, C i E, dodatkowo wspomaga regenerację skóry, poprawia jej wygląd i zmniejsza zmarszczki.
Błonnik, adaptogeny i nawodnienie – kluczowe elementy diety wspierającej terapię hormonalną endometriozy
Kluczowy w regulacji poziomu estrogenów jest błonnik, ponieważ wiąże ich nadmiar w jelitach i przyspiesza usuwanie z organizmu. Produkty pełnoziarniste, warzywa strączkowe i surowe warzywa wspierają pracę jelit, pomagając w eliminacji nadmiaru estrogenów oraz zapobiegając zaparciom, które mogą prowadzić do gromadzenia się toksyn. Błonnik ma również pozytywny wpływ na mikrobiom jelitowy, który wpływa na zdrowie skóry. Prawidłowa flora bakteryjna pomaga w redukcji stanów zapalnych i poprawia kondycję skóry, zapobiegając problemom takim jak trądzik czy suchość.
Rośliny adaptogenne, takie jak ashwagandha czy żeń-szeń, wspomagają równowagę hormonalną i pomagają w walce ze stresem, który często towarzyszy endometriozie i nasila objawy choroby. Dzięki swoim właściwościom pomagają nie tylko poprawić zdrowie ogólne, ale także wpływają na kondycję skóry, redukując objawy stresu, takie jak wypryski czy utrata elastyczności.
Terapia hormonalna może prowadzić do suchości skóry, dlatego ważne jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Picie odpowiedniej ilości wody każdego dnia wspiera nawilżenie skóry od wewnątrz, pomagając utrzymać jej elastyczność i zdrowy wygląd. Podczas terapii hormonalnej endometriozy warto włączyć do diety także produkty bogate w wodę, takie jak ogórki, arbuz czy cytrusy. Dobrym wyborem jest również woda kokosowa, która działa jak naturalny izotonik, skutecznie nawadniając organizm i uzupełniając elektrolity, takie jak potas, magnez i sód. Elektrolity te wspierają równowagę wodno-elektrolitową, co przekłada się na lepsze nawilżenie skóry i jej prawidłowe funkcjonowanie. Dodatkowo, domowe napoje izotoniczne na bazie wody z cytryną, miodem i szczyptą soli himalajskiej mogą pomóc w utrzymaniu nawodnienia podczas upałów lub intensywniejszej aktywności fizycznej. Z kolei nasiona chia po namoczeniu w wodzie tworzą żel, który pomaga zatrzymać wodę w organizmie, wspierając stopniowe uwalnianie płynów i nawilżenie skóry.
Zdrowe przepisy dla kobiet z endometriozą
W łagodzeniu objawów endometriozy zdrowa, zbilansowana dieta może być nieocenionym wsparciem, zwłaszcza gdy koncentruje się na składnikach o działaniu przeciwzapalnym, regulującym gospodarkę hormonalną i wspierającym zdrowie skóry. Wybierając odpowiednie produkty, możemy poprawić nasze samopoczucie, a także zadbać o wygląd i kondycję skóry. Poniżej znajdziesz dwa proste przepisy, które w smaczny sposób łączą składniki wspierające zdrowie hormonalne i skórę od wewnątrz.
Sałatka z łososiem, jarmużem i granatem
Składniki:
• 150 g pieczonego łososia (źródło kwasów omega-3)
• garść świeżego jarmużu (bogaty w witaminę C, antyoksydanty)
• ½ granatu (źródło polifenoli)
• ½ awokado (zdrowe tłuszcze jednonienasycone)
• garść pestek dyni (cynk, wspierający równowagę hormonalną)
• 1 łyżka oliwy z oliwek (działanie przeciwzapalne)
• sok z ½ cytryny (antyoksydanty)
• sól i pieprz do smaku
Przygotowanie: Jarmuż umyć, osuszyć i posiekać. Można go lekko ugnieść, aby stał się bardziej miękki. Łososia upiec w piekarniku lub usmażyć na patelni z niewielką ilością oliwy. Do miski wrzucić jarmuż, awokado pokrojone w kostkę, łososia rozdrobnionego na kawałki, pestki dyni i nasiona granatu. Polać oliwą z oliwek wymieszaną z sokiem z cytryny, doprawić solą i pieprzem. Delikatnie wymieszać i od razu podawać.
Dlaczego to działa?
Ta sałatka łączy składniki o działaniu przeciwzapalnym i regulującym gospodarkę hormonalną. Łosoś dostarcza cennych kwasów omega-3, które zmniejszają produkcję prozapalnych prostaglandyn. Jarmuż i granat są pełne antyoksydantów, które wspierają detoksykację organizmu. Awokado dostarcza zdrowych tłuszczów wspierających równowagę hormonalną, a dzięki zawartości witaminy E pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry i wspiera jej elastyczność. Pestki dyni są naturalnym źródłem cynku, który reguluje poziom hormonów, wspiera prawidłowy przebieg cyklu miesiączkowego oraz wpływa na kondycję skóry, zapobiegając niedoskonałościom.
Zielony koktajl z kurkumą
Składniki:
• 1 szklanka szpinaku (źródło żelaza, kwasu foliowego i antyoksydantów, wspomaga zdrowie krwi)
• 1 kiwi (wysoka zawartość witaminy C, wzmacnia odporność i wspiera produkcję kolagenu)
• ½ banana (naturalna słodycz, źródło potasu, wspiera równowagę elektrolitową)
• 1 łyżeczka kurkumy (silne działanie przeciwzapalne, wspiera naturalną detoksykację organizmu)
• ½ łyżeczki świeżego imbiru (działa przeciwzapalnie, wspomaga trawienie i układ odpornościowy)
• 1 szklanka napoju migdałowego bez cukru (bogaty w wapń, nie zawiera fitoestrogenów, idealny dla równowagi hormonalnej)
• sok z ½ cytryny (wysoka zawartość witaminy C, wspiera detoksykację)
Przygotowanie: Wszystkie składniki umieścić w blenderze, zmiksować na gładki koktajl. Podawać od razu, aby zachować maksymalną wartość odżywczą.
Dlaczego to działa?
Kurkuma i imbir to jedne z najsilniejszych naturalnych środków przeciwzapalnych. Kurkumina, aktywny składnik kurkumy, hamuje aktywność enzymów zapalnych, co może przynieść ulgę w bólu towarzyszącym endometriozie. Szpinak i kiwi dostarczają witamin oraz błonnika, wspierając procesy detoksykacyjne organizmu, a także działają korzystnie na kondycję skóry i zdrowie jelit. Dodatkowo, migdałowy napój roślinny zapewnia organizmowi wapń, nie zakłócając równowagi hormonalnej, co jest istotne dla osób z endometriozą, a sok z cytryny wspiera naturalną detoksykację.
