Jak USG pomaga ocenić skuteczność zabiegów na ciało?

USG w zabiegach na ciało
[metaslider id="15179"]

Ultrasonografia zdobyła w ostatnim czasie uznanie wśród lekarzy medycyny estetycznej jako metoda obrazowania twarzy. Jednak jej możliwości wykraczają daleko poza ten obszar, a dzięki zdolności precyzyjnego obrazowania tkanek miękkich może być stosowana w ocenie efektów zabiegów prowadzonych na ciele.

krzysztof mlosek

dr hab. n. med Robert Krzysztof Mlosek o zastosowaniu USG w zabiegach na ciało

Specjalista medycyny nuklearnej, lekarz medycyny estetycznej, adiunkt – pracownik naukowy Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

W ostatnich latach obserwuje się rosnącą popularność zabiegów estetycznych obejmujących nie tylko twarz, lecz także całe ciało. Coraz więcej osób dąży do poprawy wyglądu a co za tym idzie – samooceny, więc zabiegi na ciało zyskują na znaczeniu, stanowiąc istotny element współczesnej medycyny estetycznej. Wśród nieinwazyjnych i małoinwazyjnych zabiegów na ciało, które możemy zaliczyć do szeroko rozumianej medycyny estetycznej i kosmetologii, dominują zabiegi antycellulitowe, co wynika z faktu, że cellulit występuje u 85–90 proc. kobiet, a coraz częściej diagnozujemy go również u mężczyzn. Dużą popularnością cieszą się także terapie mające na celu poprawę jędrności skóry, redukcję tkanki tłuszczowej, co powoduje poprawę wyglądy skóry. Spektrum dostępnych zabiegów jest bardzo rozbudowane i obejmuje zarówno metody nieinwazyjne, jak i bardziej złożone procedury. Do popularnych zabiegów należą procedury z użyciem zaawansowanych technologii, iniekcje lipolityczne, mezoterapia itp. Niestety, o popularności wielu z nich coraz częściej decyduje marketing niż ich rzeczywista skuteczność. Wynika to w dużej mierze z faktu, że w szeroko rozumianej branży beauty brakuje metod diagnostycznych, które pozwalałyby na obiektywną ocenę efektów przeprowadzanych terapii. W rezultacie pacjenci często polegają na obietnicach producentów i trendach promowanych w mediach zamiast na rzetelnych danych potwierdzających efektywność danej procedury.
Obecnie jednym z najprostszych i najczęściej stosowanych narzędzi do oceny skuteczności zabiegów są kwestionariusze satysfakcji pacjentów, które pozwalają na zebranie opinii na temat odczuwanych rezultatów oraz poziomu zadowolenia z przeprowadzonego zabiegu. Takie podejście dostarcza cennych informacji na temat doświadczeń pacjenta, brakuje mu jednak obiektywności  i precyzji. W celu pozyskania bardziej miarodajnych danych wykorzystuje się techniki fotograficzne, termografię, różnego typu analizatory skóry, które dostarczają informacji np. o jej nawilżeniu, elastyczności. Mimo dostępności tych metod ich wykorzystanie do oceny skuteczności jest ograniczone z racji tego, że uzyskiwane wyniki mogą być nierzetelne z racji tego, że istotny wpływ na nie mają warunki wykonywania pomiarów. Metodą diagnostyczną, która może znaleźć zastosowanie w tym obszarze jest ultrasonografia wysokich częstotliwości. Dodatkowo dzięki możliwości obrazowania w czasie rzeczywistym ultrasonografia pozwala na bieżąco śledzić przebieg procedur, co znacząco zwiększa ich bezpieczeństwo i skuteczność.

W jaki sposób wykorzystywać USG w terapiach na ciało?

W celu oceny skuteczności prowadzonej terapii konieczne jest co najmniej dwukrotne wykonanie badania ultrasonograficznego: przed rozpoczęciem i po zakończeniu terapii. Żeby uzyskać porównywalne wyniki, konieczne jest wykonanie pomiarów ultrasonograficznych w tym samym miejscu, dlatego warto wyznaczać okolice pomiaru w sąsiedztwie charakterystycznych punktów na skórze, np. znamion, oraz wykonać zdjęcie. Do oceny skuteczności terapii możemy wykorzystać dwa typy ultrasonografów: klasyczne (stosowane powszechnie w innych dziedzinach medycyny) z głowicami liniowymi o częstotliwości minimum 15 MHz oraz aparaty przeznaczone do badań skóry z głowicami mechanicznymi o częstotliwości od 20 MHz. Bez względu na typ stosowanego ultrasonografu należy pamiętać, by wszystkie badania wykonywać przy tych samych ustawieniach. Ułożenie pacjenta do badania zależy od badanej okolicy. Zazwyczaj pacjent znajduje się w pozycji leżącej, a na badane miejsce nakładamy grubą warstwę żelu ultrasonograficznego. W czasie badania delikatnie należy przesuwać głowicę, pamiętając, by nie wciskać jej w skórę pacjenta, gdyż może to zafałszować uzyskiwane wyniki.

USG a redukcja cellulitu

W przypadku terapii mających na celu redukcję cellulitu najbardziej użytecznym parametrem jest pomiar długości lub pola powierzchni pasm tkanki podskórnej wrastających w skórę właściwą tzw. zębów cellulitowych. Alternatywą do ich pomiaru może być pomiar długości granicy między tkanką podskórną a skórą właściwą. Opcje te zazwyczaj są dostępne w ultrasonografach stosowanych w badaniach skóry. Jeżeli korzystamy tylko z aparatu klasycznego, wówczas dokonanie oceny ilościowej jest utrudnione, gdyż zęby cellulitowe są mniej widoczne. Nie wyklucza to jednak oceny ilościowej, która polega na ocenie wizualnej przebiegu granicy między skórą właściwą a tkanką podskórną. Wielkość zębów cellulitowych koreluje ze stopniem zaawansowania zmian w postaci guzków i nierówności skóry oraz klinicznymi skalami oceny cellulitu. Jak wskazują wyniki licznych badań, jeżeli prowadzona terapia jest skuteczna, dochodzi do zmniejszenia pola powierzchni/długości zębów cellulitowych oraz długości granicy między skórą właściwą a tkanką podskórną (rys. 1). Niniejsza granica staje się bardziej równa. Zmiany obserwowane w ultrasonografie korelują ze zmniejszeniem stopnia nasilenia cellulitu i prowadzą do poprawy wyglądu skóry pacjenta. Bardzo istotnym parametrem w ocenie skuteczności terapii dotyczących ciała jest również pomiar grubości tkanki podskórnej. W przypadku wielu z prowadzonych terapii zależy nam na tym, by tkanka podskórna uległa zmniejszeniu (rys. 2). Ultrasonografia jest tu jedyną metodą, która umożliwia bezinwazyjnie dokonanie rzetelnego pomiaru tej struktury. Należy jednak pamiętać, że dokonanie pomiaru tkanki podskórnej możliwe jest tylko za pomocą ultrasonografów klasycznych, co wynika z zasady, że im wyższa częstotliwość głowicy, tym niższa penetracja ultradźwięków w głąb tkanek. Ponadto ultrasonografia pozwala nam obserwować zmiany zachodzące w strukturze tkanki podskórnej w wyniku prowadzonych terapii. 

Elastografia ultrasonograficzna

W ostatnim czasie coraz częściej wskazuje się również na użyteczność ultrasonograficznej elastografii w ocenie skuteczności prowadzonych terapii na ciało. Elastografia ultrasonograficzna jest zaawansowaną techniką obrazowania, która mierzy podatność tkanek na odkształcenie. W kontekście zabiegów na ciało dzięki możliwości precyzyjnego mierzenia zmian w elastyczności tkanek elastografia pozwala na monitorowanie postępów terapii, oceniając, czy w wyniku zabiegów doszło do zmiany twardości tkanki. Zgodnie z doniesieniami naukowymi, jeżeli twardość tkanki wzrasta, czyli jest ona mniej podatna na odkształcenia, dochodzi do poprawy wyglądu skóry, a także zaobserwowano, że dochodzi do zmniejszenia się cellulitu. Pomocniczo przy ocenie efektywności prowadzonych terapii obejmujących ciało można korzystać z takich parametrów jak pomiar grubości skóry właściwej, grubości naskórka. Parametrem, który – jak wynika z moich doświadczeń – może mieć dużą wartość diagnostyczną, jest ocena echogeniczności poszczególnych warstw skóry. Echogeniczność, czyli zdolność tkanki do odbijania fal ultradźwiękowych, powoduje, że część struktur na obrazach ultrasonograficznych jest ciemniejsza (hipoechogeniczna), a inne są jaśniejsze (hiperechogeniczne). Dzięki zmianom echogeniczności jesteśmy w stanie zobrazować np. stan zapalny czy zmiany ogniskowe. Obecnie badania dotyczące zmian echogeniczności w wyniku stosowania terapii na ciało są w początkowej fazie i z wyciąganiem wniosków należy jeszcze poczekać.

Podsumowanie

Zgodnie z powyższym można jednoznacznie stwierdzić, że ultrasonografia jest użyteczną metodą do oceny skuteczności prowadzonych terapii na ciało. Dzięki pomiarowi zębów cellulitowych tkanki podskórnej oraz elastografii możemy rzetelnie ocenić, czy stosowna terapia prowadzi do powstania zmian i czy jest skuteczna. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach metody. W mojej ocenie największym z nich jest brak standardów wykonywania badania, co powoduje, że bardzo często nie można z sobą porównać uzyskiwanych wyników badań, a co za tym idzie – wyciągać wniosków. Biorąc jednak pod uwagę zalety ultrasonografii i jej coraz większą popularność wśród lekarzy medycyny estetycznej, mam nadzieję, że coraz częściej będzie wykorzystywana do oceny skuteczności prowadzonych terapii.

Bibliografia:

1. Malinowska S., Mlosek R.K., Efficacy of intradermal mesotherapy in cellulite reduction – Conventional and high-frequency ultrasound monitoring results, J Cosmet Laser Ther. 2017, vol. 19(6), doi: 10.1080/14764172.2017.1334927, Epub 2017 Jun 7. PMID: 28590783.

2. Mlosek R.K., Woźniak W., Dębowska R.M., Nowicki A., Migda B., Malinowska S., Changes in subcutaneous tissue elasticity versus external appearance improvement of the skin with cellulite – initial results, 2011, 44.

3. Soares J.L., Miot H.A., Sanudo A., Bagatin E., Cellulite: poor correlation between instrumental methods and photograph evaluation for severity classification, Int J Cosmet Sci. 2015, vol. 37, doi: 10.1111/ics.1217.

USG – jak wygląda różnicowanie tłuszczaków i tłuszczakowłókniaków od depozytów i ziarniniaków?

Obserwując rynek medycyny estetycznej, z całą pewnością można stwierdzić, że ultrasonografia wysokich częstotliwości w gabinetach lekarzy medycyny estetycznej cieszy się coraz większą popularnością i uznaniem…

Niniejszy przekaz ma charakter niepromocyjny, nie zawiera elementów wartościujących, wykraczających poza obiektywną informację i ma wyłącznie na celu podniesienie świadomości społecznej i poczucia odpowiedzialności na temat zabiegów medycyny estetycznej.

Niniejszy przekaz ma charakter niepromocyjny, nie zawiera elementów wartościujących, wykraczających poza obiektywną informację i ma wyłącznie na celu podniesienie świadomości społecznej i poczucia odpowiedzialności na temat zabiegów medycyny estetycznej

Polecane artykuły

Drogi Użytkowniku!

Serwis internetowy www.estetyczny-portal.pl przeznaczony jest dla profesjonalistów, osób posiadających wykształcenie w zakresie medycyny estetycznej oraz dla przedsiębiorców zainteresowanych produktami medycyny estetycznej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Przechodząc dalej oświadczasz, że

Jestem świadoma/świadomy, że treści na stronie przeznaczone są wyłącznie dla profesjonalistów, oraz jestem osobą posiadającą wykształcenie w dziedzinie medycyny estetycznej tj.: lekarzem, pielęgniarką, położną, kosmetologiem, farmaceutą, felczerem, ratownikiem medycznym, lub jestem przedsiębiorcą zainteresowanym medycyną estetyczną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Estetyczny Portal
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.