Jak Polki dbają o zdrowie intymne i jakie znaczenie ma dla nich profilaktyka ginekologiczna? Raport Gedeon Richter Polska „W kobiecym interesie: 4 pokolenia Polek o zdrowiu kobiet i dbaniu o siebie” pokazuje, jak zmienia się podejście do badań na różnych etapach życia, co motywuje kobiety do troski o zdrowie i jakie bariery wciąż utrudniają regularne wizyty u ginekologa.
Jakie są motywacje Polek do dbania o zdrowie?
Przez lata w przestrzeni publicznej o profilaktyce mówiono językiem strachu – ryzyk, chorób
i ich konsekwencji. Raport pokazuje jednak, że dla dzisiejszej Polki to nie lęk przed chorobą najskuteczniej mobilizuje kobiety. Najważniejszą motywacją do dbania o zdrowie jest chęć zachowania sprawności i samodzielności (51,1%), a także dobre samopoczucie i wygląd (38,1%). Dla bliskich chce być zdrowymi jedynie 32,2% kobiet, przy czym motywacja ta jest najsilniejsza w grupie 30–44 lata (43,5%).
W Gedeon Richter od lat działamy w ramach inicjatywy „W kobiecym interesie”, wsłuchując się w potrzeby kobiet i zachęcając je do dbania o zdrowie. Wiemy, że to właśnie zdrowie pozwala kobietom realizować to, co dla nich ważne. Dlatego chcemy być blisko kobiet na różnych etapach życia i przypominać, że troska o siebie nie powinna schodzić na dalszy plan. To właśnie znaczy działać „W kobiecym interesie”– podkreśla Agnieszka Boryś, Kierowniczka Działu PR Gedeon Richter Polska.
„Profilaktyka obejmuje różne działania, dostosowane m.in. do wieku, stanu zdrowia
i indywidualnych czynników ryzyka. Ważnym elementem są m.in. coroczne wizyty kontrolne w gabinecie ginekologicznym, badania diagnostyczne oraz comiesięczne samobadanie piersi. Badania należy planować z uwzględnieniem aktualnych wytycznych oraz indywidualnych potrzeb zdrowotnych. Profilaktyka nie powinna być reakcją na objawy, ale nawykiem pozwalającym wcześniej wykrywać nieprawidłowości i skuteczniej dbać o zdrowie.” – wyjaśnia dr n. med. Izabela Grabowska – Ekspertka ds. Edukacji Medycznej ALAB laboratoria – partnera tegorocznej edycji kampanii „W kobiecym interesie”.
Dlaczego Polki odkładają dbanie o siebie na później?
Z badania wynika, że choć kobiety dobrze wiedzą, jak ważne jest zdrowie, w codziennym życiu bardzo często stawiają swoje potrzeby na końcu. Prawie połowa respondentek (49,2%) deklaruje, że często odkłada siebie na później, a poczucie to jest najsilniejsze wśród kobiet w wieku 30–44 lata (59,5%) oraz najmłodszych, w wieku 18–29 lat (57,7%).
Co istotne z punktu widzenia społecznego, odkładanie własnych potrzeb nie wynika jednak
z posiadania dzieci (zgadza się z tym jedynie 50,8% kobiet z dziećmi i 45,2% bez dzieci). Najsilniej różnicuje je natomiast sytuacja materialna – w grupie o trudniejszej sytuacji odkładanie siebie deklaruje aż 59,3% Polek, wobec 38,6% w grupie o dobrej sytuacji.
A co z samym pojęciem dbania o siebie, co oznacza ono dla współczesnych kobiet? Dziś to już nie tylko zapewnienie zdrowia i sprawności ciała, choć to wciąż istotne dla 76,8% respondentek, ale niemal równie często dobrostan psychiczny i regeneracja (68,1%). Także sprawczość i stawianie granic (dla 22%), dogadzanie sobie czy rozwój i samorealizacja (8,1%).
Zdrowie intymne Polek – jak zmienia się podejście do profilaktyki z wiekiem?
Raport wskazuje na wyraźne różnice w podejściu do zdrowia intymnego na poszczególnych etapach życia. Największą otwartością charakteryzuje się grupa 18–29 lat, ze względu na większą otwartość na rozmowy o ciele w domu rodzinnym (39,4% swobodnie rozmawiało o miesiączce wobec 13,1% w grupie 60+). Jednocześnie to właśnie młode kobiety odczuwają największy stres przed wizytą u lekarza – 38% obawia się oceny swojego przygotowania czy wyglądu, a prawie jedna piąta wprost deklaruje unikanie wizyt u ginekologa (19%).
Wizyty u ginekologa u kobiet w wieku 30–44 lata
Kobiety w wieku 30-44 lata, czyli te, u których odkładanie siebie na później osiąga najwyższy poziom, to jednocześnie grupa najczęściej odwiedzająca ginekologa (57,3% w ostatnim roku). Choć nie jest to proste dla kobiet o najwyższej aktywności życiowej i zawodowej oraz pozostających pod największą presją czasu. I to właśnie brak czasu stanowi główną barierę profilaktyki zdrowotnej u 26% kobiet.
Profilaktyka ginekologiczna kobiet w wieku 45–59 lat
Dojrzałe kobiety 45–59 lat korzystają z opieki w sposób ustabilizowany co powoduje, że ponad połowa z nich (52,1%) ma wieloletnią relację ze stałym ginekologiem od ponad 3 lat, a zdrowie staje się dla nich ścisłym priorytetem życiowym (43,0%). Interesujący jest fakt, że dotyczy to kobiet, w których domach nie rozmawiało się przecież o zdrowiu intymnym.
Zdrowie intymne kobiet po 60. roku życia
Polki w grupie wiekowej 60 lat, deklarujące, że dbają o zdrowie ogólne, aby zachować sprawność i samodzielność (67,4%) to niestety również grupa, w której drastycznie spada regularność wizyt ginekologicznych (tylko 33,7% było u ginekologa w ostatnim roku). Prawie połowa kobiet (45,5%) tłumaczy to błędnym przekonaniem, że w ich wieku badania nie są już potrzebne.
Badania profilaktyczne kobiet – jakich badań Polki nie wykonują regularnie?
Gdzie, niezależnie od wieku, są największe luki w kwestii profilaktyki zdrowia kobiet? Choć 67,7% Polek odwiedziło ginekologa w ciągu ostatnich dwóch lat, a cytologię wykonało 60,5% respondentek, badanie ujawnia niepokojące luki diagnostyczne w profilaktyce nowotworów piersi. Aż 39,6% kobiet nie wykonało w ciągu ostatnich dwóch lat ani USG piersi, ani mammografii, a comiesięczne samobadanie piersi deklaruje zaledwie 30,8% badanych.
Co dla Polek oznacza autonomia i dbanie o własne zdrowie?
Zdecydowanie autonomia i sprawczość – co podkreśla aż 75,9% kobiet, rozumiane jako różne sposoby decydowania o sobie. Należą do nich m.in. niezależność, robienie tego, na co ma się ochotę, realizowanie marzeń, wolność w decydowaniu o własnym ciele i posiadaniu dzieci oraz bycie wysłuchaną i traktowaną poważnie. Ważne miejsce zajmują także zdrowie i ciało (59,2%) oraz dobrostan i czas dla siebie (42%).
Hasło „w kobiecym interesie” łączy więc w odpowiedziach kobiet możliwość decydowania
o sobie z troską o własne zdrowie, ciało i dobre samopoczucie. Rzadziej jest kojarzone z solidarnością i prawami kobiet (22%) oraz z relacjami (jedynie 16,7%).
Autonomia i decydowanie o sobie są podobnie ważne dla najmłodszych i najstarszych kobiet (odpowiednio 34,3% i 34%), ale różnią się tym, czego ta autonomia dotyczy. Najmłodsze Polki częściej wiążą ją z wolnością decydowania o własnym ciele i posiadaniu dzieci (30,7%), natomiast wśród kobiet 60+ częściej pojawia się zdrowie, wskazuje je aż 48,7% kobiet w tym wieku.
Pełen raport z badania jest dostępny na stronie: zdrowa-ona.pl
1 Metoda badawcza: 9 indywidualnych wywiadów pogłębionych z kobietami z czterech grup wiekowych, następnie etap badania CAWI zrealizowanego na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie 1000 kobiet w wieku 18 lat i więcej – zrekrutowanej przez IQS Sp. z o.o. Raport „W kobiecym interesie: 4 pokolenia Polek o zdrowiu kobiet i dbaniu o siebie” został opracowany na zlecenie Gedeon Richter Polska przez
dr Zofię Małkowicz we wrześniu 2026 r. Raport powstał w ramach 8. edycji ogólnopolskiej kampanii społecznej „W kobiecym interesie”.
