fbpx

Trądzik dorosłych – dlaczego jest trudniejszy do wyleczenia niż młodzieńczy?

Autor Magdalena Błaszczak
tradzik-doroslych

Jak wynika z aktualnych badań, tzw. trądzik późny jest  związany z płcią. Według danych dotyka  54% kobiet i 40% mężczyzn po 25. roku życia oraz 5% kobiet i 1% mężczyzn po 40. roku życia.  

Dr Aleksandra Znajewska

Dr Aleksandra Znajewska-Pander o trądziku dorosłych

Lekarz dermatolog, Dermatologia Aleksandra Znajewska-Pander

Trądzik dorosłych – rodzaje

Ze względu na czas wystąpienia zmian, trądzik osób dorosłych możemy podzielić na:
  • przetrwały (persistent acne), gdy jest kontynuacją choroby z okresu dojrzewania,
  • na „late oncet acne”, gdy pojawia się po raz pierwszy po 25. roku życia,
  • trądzik nawracający – występuje w okresie dojrzewania, znika na pewien czas i powraca w wieku dorosłym.
Trądzik dorosłych, gdzie wykwitem pierwotnym jest mikrozaskórnik, to nie tylko problem estetyczny. Jest to choroba o wieloczynnikowej patogenezie, którą należy
leczyć dermatologicznie, ponieważ skutecznie obniża jakość życia pacjentów. Ponadto opisywana grupa pacjentów zgłasza odmienne potrzeby lecznicze, ze względu na postępujący proces starzenia się skóry.


Trądzik dorosłych – przyczyny

W ostatnich latach zmieniło się rozumienie patogenezy trądziku. Wiele zjawisk powodujących grudki i krosty na skórze układa się w sieć powiązań. Dlatego tak ważne jest holistyczne podejście do problemu.
Kluczowa w patogenezie jest rola trzech czynników:
 
  • nadmierne rogowacenie w obrębie ujść gruczołów łojowych,
  • nadprodukcja łoju,
  • kolonizacja skóry gram-dodatnią beztlenową bakterią Cutibacterium acnes.
Tak naprawdę, wszystko zaczyna się w jednostce włosowo- łojowej. To tu dochodzi do nadmiernej produkcji łoju, hiperproliferacji komórek nabłonka ujść mieszków włosowych. To w efekcie doprowadza do rozerwania jednostki włosowej i dalszych etapów wiążących się ze stanem zapalnym.
 

Trądzik dorosłych – czynniki zaostrzające

Czynniki zaostrzające są nadal dyskusyjne. Ostatnie badania wykazały, że znaczną rolę wykazują:
 
  • predyspozycje genetyczne,
  • zmiany hormonalne,
  • przewlekły stres,
  • zaburzenia snu,
  • dieta o wysokim indeksie glikemicznym,
  • kosmetyki,
  • upośledzona funkcja bariery skórno-naskórkowej,
  • palenie papierosów,
  • leki, jak np. sterydy anaboliczne, glikokortykosterydy, leki przeciwpadaczkowe czy leki przeciwdepresyjne.
  • badania wykazały nasilenie zmian w okresie przedmenstruacyjnym u 39% pytanych kobiet pomiędzy 20. a 33. rokiem życia, a w grupie powyżej 33. roku życia już u 53%.
  • być może nadużywanie niewłaściwie dobranych kosmetyków powoduje, że to właśnie kobiety zdominowały grupę pacjentów zgłaszających się do gabinetu dermatologicznego z opisywanym problemem.
tradzik

Trądzik dorosłych – objawy

Obraz kliniczny schorzenia jest zróżnicowany. Wyróżnia się postać zapalną i retencyjną trądziku późnego. Pierwsza charakteryzuje  się występowaniem w dolnej części twarzy licznych grudek, krostek oraz zapalnych guzków ustępujących z pozostawieniem blizn. Tu nie zawsze zmianom skórnym towarzyszy nasilony łojotok. W drugiej, postaci retencyjnej typowe jest występowanie licznych zaskórników i mikrotorbieli, a łojotok zawsze jest znaczny. Pacjenci często opisują zmiany jako podskórne, długo gojące się guzy, bolesne i trudne do wyciśnięcia, pozostawiające po wygojeniu się ślady na skórze w postaci przebarwień. Zmiany zapalne charakterystyczne są w grupie kobiet do 44. roku życia.
 

Trądzik dorosłych – dlaczego jest trudny do wyleczenia?

Wspomniane wyżej długo gojące się guzy są bolesne i trudne do wyciśnięcia. Pozostawiają blizny. Okres okołomenopauzalny sprzyja niezapalnym wykwitom w formie zaskórników. Zmiana zapalna na skórze utrzymuje się przez kilka dni, a niezapalna przez kilka tygodni. Dlatego celem leczenia powinno być zapobieganie przekszatałcenia się gruczołów, których nie obejmuje  proces chorobowy w mikrozaskórniki. Na uwagę zasługuje szczególna lokalizacja zmian. Trądzik późny lokalizuje się głównie na twarzy, w szczególności w okolicach podbródka, żuchwy oraz wokół ust, przyjmując kształt litery U. Zajęte mogą być także obszary w obrębie bocznych części szyi, na ramionach i klace piersiowej. Nasilenie choroby jest zwykle lekkie lub umiarkowane, rzadko występuje postać ciężka z licznymi wykwitami. Ponadto charakterystyczne jest częste bliznowacenie w postaci licznych, drobnych, zanikowych blizn oraz widocznych przebarwień pozapalnych po ustępujących wykwitach.
Skóra dojrzałych kobiet jest zdecydowanie bardziej sucha w porównaniu ze skórą młodszych pacjentów. Spowodowane jest to między innymi zmniejszoną  ilością wydzielanego sebum, co w konsekwencji jest powodem słabszej tolerancji proponowanego leczenia. Czas oczekiwania na poprawę, według moich obserwacji, jest wydłużony. Dodatkowo zwiększona jest reaktywność dojrzałej skóry na podrażnienia, większa częstość występowania rumienia pozapalnego, hiper- i/lub hipopigmentacji.  
 

Trądzik dorosłych – skuteczne leczenie

Nie istnieje jedna sprawdzona metoda leczenia trądziku dorosłych. Holistyczne podejście do problemu i stosowanie skojarzonego leczenia wraz z metodami wspomagającymi wydaje się najwłaściwsze. W praktyce polega to na skorelowaniu leków miejscowych i/lub doustnych z terapiami kosmetologicznymi i właściwą pielęgnacją skóry. Głównym celem jest złagodzenie lub likwidacja niechcianych zmian i zapobieganie następstwom – czyli bliznom. Należy mieć na uwadze, że blizny to nie tylko powikłanie nieleczonego trądziku, ale także źle dobranej terapii. Dlatego nie bez znaczenia jest  współpraca dermatologa z kosmetologiem i odpowiednia komunikacja z pacjentem. Tylko dzięki systematyczności i zespołowemu działaniu możliwe jest wyleczenie. Terapia miejscowa jest podstawowym postępowaniem i w większości przypadków jest wystarczająca. Istotne, że powinna być stosowana nie tylko na zmiany aktywne, ale także na skórę pozornie niezmienioną. W mojej opinii kluczowe w terapii trądziku dorosłych są miejscowe retinoidy. Szczególne miejsce ma niedostępna w naszych aptekach, choć osiągalna tretynoina. Poza retinoidami, miejscowo można stosować także nadtlenek benzoilu (u dorosłych w niższym stężeniu niż u młodzieży), kwas azelainowy i antybiotyki (tych nigdy nie zaleca się w monoterapii, gdyż wpływają na rozwój lekooporności).
W przypadku niepowodzenia, słabej odpowiedzi na leczenie miejscowe i obniżonej jakości życia pacjentów decydujemy się na leczenie ogólne. Zazwyczaj, poza pewnymi wyjątkami, idzie ono w parze z terapią miejscową. Do stosowanych leków należą antybiotyki, retinoidy oraz leczenie hormonalne. Terapia zazwyczaj trwa kilka miesięcy.


Trądzik dorosłych – leczenie podtrzymujące

Ponieważ skóra ma doskonałą „pamięć immunologiczną” leczenie podtrzymujące stanowi nieodzowny element naszego leczenia. Interesujące jest to, że wg Montagna w 1 cm2 skóry czoła i policzka znajduje się od 400 do 900 gruczołów łojowych, a tylko niewielki odsetek z nich jest zmieniony w aktywną zmianę trądzikową. Także bez stosowania terapii podtrzymującej mikrozaskórniki – prekursory zmian trądzikowych będą nawracać. Ten etap leczenia, choć najdłuższy, daje wachlarz możliwości zarówno lekarzom, jak i kosmetologom. Możemy łączyć wiele metod niwelując blizny, przebarwienia pozapalne równocześnie poprawiając jakość skóry i redukując zmarszczki. Nie wyobrażam sobie tego etapu bez peelingów, mikronakłuwania, radiofrekwencji czy lasera frakcyjnego. Co ważne, na każdym etapie leczenia wymagana jest odpowiednia pielęgnacja domowa. Początkowo może czasochłonna, z czasem przeradza się w rutynę i pozostaje z pacjentem po zakończonym leczeniu. Trądzik dorosłych to szczególny podtyp trądziku pospolitego czy młodzieńczego, nie tylko ze względu na różnice w obrazie klinicznym, ale także ze względu na jego przewlekłość.

Niektóre cechy, takie jak bardziej wrażliwa i mniej tłusta skóra oraz liczne czynniki, takie jak tempo pracy, stres, zaburzenia snu, stosowane leki z innych powodów sprawiają, że postępowanie jest bardziej złożone. Dlatego należy szybko reagować, zacząć od podstaw – odpowiedniej pielęgnacji domowej i gabinetowej, następnie leczenia. 
CZYTAJ TAKŻE

Trądzik różowaty – nieoczywiste przyczyny, najskuteczniejsza pielęgnacja

Trądzik różowaty jest przewlekłą chorobą skóry. Niestety w ostatnich latach obserwujemy  intensywny wzrost zachorowań. To schorzenie staje się dużym wyzwaniem dla kosmetologów i dermatologów.

Niniejszy przekaz ma charakter niepromocyjny, nie zawiera elementów wartościujących, wykraczających poza obiektywną informację i ma wyłącznie na celu podniesienie świadomości społecznej i poczucia odpowiedzialności na temat zabiegów medycyny estetycznej.

POLECANE ARTYKUŁY

Strona korzysta z plików cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Polityka prywatności Akceptuję Polityka Prywatności

Polityka Prywatności