dr n. med. Elżbieta Anna Zielińska
Specjalistka okulistyki, okuloplastyki i medycyny estetycznej. Absolwentka Wydziału Lekarskiego i Oddziału Stomatologii oraz studiów podyplomowych z medycyny estetycznej. Od 2005 roku wykonuje operacje w zakresie okuloplastyki, a dziś prowadzi własną Klinikę Medycyny Estetycznej i Przychodnię Okulistyczną. Posiada ponad 22 lata doświadczenia, w tym 16 lat pracy operacyjnej. Członkini PTMEiAA, PTO oraz Aesthetic Multispecialty Society.& Dr Grodecka w Krakowie.
Blefaroplastyka – dlaczego powieki wiotczeją?
Zwiotczenie skóry powiek jest spowodowane:
- zmniejszeniem ilości kolagenu i elastyny, które są produkowane przez fibroblasty;
- czynniki zewnętrzne: nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV, nieprawidłowe odżywianie, palenie tytoniu;
- nagła utrata masy ciała;
- defekt genetyczny, czyli nieprawidłowa budowa genu dla białka elastyny lub fibruliny. Tworzy się fałd skóry nad powieką górną, który opada na rzęsy i przysłania powierzchnię oka, zasłaniając źrenicę, co zawęża pole widzenia.
Blefaroplastyka – przebieg zabiegu:
Zabieg plastyki powieki polega na wycięciu nadmiaru skóry powieki górnej i na ewentualnym usunięciu przepuklin tłuszczowych. Poduszeczki tłuszczowe są przemieszczoną tkanką tłuszczową z oczodołu. Nie zawsze są widoczne i nie zawsze wymagają usuwania. Tłuszcz oczodołowy odpowiada za prawidłowe ustawienie gałki ocznej w oczodole, zapobiega jej zapadaniu się. Nie możemy usunąć zbyt dużej ilości tego tłuszczu, ponieważ może to skutkować zapadaniem się gałki ocznej. W efekcie oko będzie wyglądało staro. Takie zjawisko często obserwujemy u osób zaawansowanych wiekowo. W trakcie zabiegu stosujemy miejscową hemostazę, czyli zapobiegamy nadmiernemu krwawieniu za pomocą elektrokoagulacji (ścięcie białka za pomocą łuku elektrycznego). Dlatego podczas zabiegu pojawia się zapach przypalonej skóry. Jest to nieodzowny element zabiegu. Najczęściej zabieg jest wykonywany klasycznie za pomocą skalpela. Coraz częściej wykorzystujemy laser CO2 do wykonywania cięcia oraz do utrzymania hemostazy. Najczęściej stosujemy nici niewchłanialne, nylonowe ponieważ są najbardziej neutralne dla skóry oraz rany goją się znacznie szybciej. Szwy wchłanialne stosujemy rzadziej raczej ze względu na dłuższe gojenie rany i częstsze odczyny zapalne wokół szwu.
Typowe powikłania po zabiegu plastyki powiek
Po zabiegu mogą pojawić się zasinienia i obrzęki oraz bolesność. Są to typowe objawy po przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym. Aby uniknąć powikłań należy przestrzegać zaleceń pooperacyjnych, to znaczy unikać wysiłku fizycznego, opalania, chodzenia na basen i do sauny przez minimum 2 tygodnie. Przez kilka dni należy robić chłodne okłady oraz spać z podwyższonym wezgłowiem. Można stosować naświetlania medyczną lampą LED, emitującą odpowiednią długość fali oraz natężenie światła, która przyspieszy gojenie. W trakcie gojenia pacjent może odczuwać swędzenie, uczucie ciągnięcia przez szwy, niewielki ból. Poza tym gojenie zwykle przebiega bardzo dobrze i nie wymaga specjalnego zachodu.
Poważne powikłania po plastyce powieki górnej:
Zdarzają się bardzo rzadko, mogą to być między innymi:
- zapalenie tkanek oczodołu;
- krwiak pozagałkowy;
- przeczulica rzęs;
- przebarwienia skóry powieki górnej;
- bliznowiec.
Blefaroplastyka – powikłanie – krwiak pozagałkowy
Najpoważniejszym powikłaniem jest krwiak pozagałkowy. Może on doprowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego. To z kolei powoduje ślepotę oka. Powikłanie to wymaga natychmiastowej interwencji okulistycznej, wdrożenie odpowiedniego leczenia w tym chirurgicznego: kantolizy bocznej.
Blefaroplastyka – powikłanie – bliznowiec
Bliznowiec, czyli keloid jest spowodowany nadmiernie przerośniętą tkanką włóknistą w obrębie blizny. Ta powstaje w procesie nieprawidłowego gojenia się rany, spowodowanej nadmiernym pobudzeniem fibroblastów do tworzenia kolagenu. Jest to problem natury estetycznej ponieważ bliznowiec jest uwypukleniem w obrębie blizny, o nierównej, twardej powierzchni. Daje też dolegliwości bólowe, uczucie swędzenia. Bliznowiec jest skłonnością osobniczą, często dziedziczną. Leczenie bliznowców jest procesem długotrwałym, wymaga połączenia różnych metod.
Metody leczenia bliznowców:
– stosowanie maści na blizny (np. na bazie silikonu czy heparyny sodowej, wyciągu z cebuli czy alantoiny);
– stosowaniem iniekcji ze sterydami;
– laseroterapia;
– mezoterapia autologicznymi komórkami macierzystymi.
Przyczyny nieudanej plastyki powiek – dlaczego zabieg może się nie udać?
Choć blefaroplastyka jest zabiegiem często wykonywanym i daje zwykle bardzo dobre rezultaty, istnieje ryzyko, że efekt nie będzie satysfakcjonujący. Powodem może być niewłaściwa kwalifikacja pacjenta, źle dobrana technika operacji albo zbyt radykalne usunięcie skóry czy tkanki tłuszczowej. Zdarza się również, że organizm reaguje w nieprzewidywalny sposób: dochodzi do zaburzeń gojenia, infekcji czy powstania krwiaka w obrębie oczodołu, co w skrajnych przypadkach może wpłynąć na jakość widzenia. Nie można też zapominać, że każdy pacjent ma inną anatomię, inne tempo gojenia i inne oczekiwania. Czasem to właśnie one sprawiają, że zabieg uznany zostaje za nieudany, mimo że z medycznego punktu widzenia wszystko przebiegło prawidłowo.
Nieudana plastyka powiek górnych
Górne powieki operuje się po to, aby usunąć ich wiotkość, odsłonić oko i przywrócić twarzy bardziej wypoczęty wygląd. Niestety, jeśli chirurg usunie zbyt dużo skóry, pacjent może odczuwać trudności z pełnym domknięciem powieki, a oczy stają się podrażnione i przesuszone. Niekiedy dochodzi do asymetrii, widocznych lub umiejscowionych zbyt wysoko blizn, a także do opadania powieki lub powstania nienaturalnego, „zaskoczonego” wyrazu twarzy. Dodatkowo, w pierwszych tygodniach po zabiegu obrzęk i zaczerwienienie mogą maskować ostateczny efekt, co rodzi niepokój i błędne przekonanie, że operacja się nie udała.
Nieudana plastyka powiek dolnych
Dolna powieka jest bardziej wymagająca, ponieważ jej struktury są delikatne, a jakiekolwiek zaburzenie ich napięcia może zmienić sposób, w jaki oko się układa i pracuje. Przy zbyt mocnym naciągnięciu skóry lub niewłaściwej ocenie napięcia mięśnia powiekowego może dojść do obniżenia brzegu powieki, co powoduje odsłonięcie spojówki, łzawienie, suchość i ciągłe uczucie dyskomfortu. Jeżeli zamiast delikatnego modelowania tkankę tłuszczową usunięto w nadmiarze, pod oczami pozostają głębokie cienie i zagłębienia, które sprawiają, że twarz wygląda starzej niż przed zabiegiem. Niekiedy linia rzęs ulega zniekształceniu, a blizny zaburzają naturalny kontur oka, co może stanowić zarówno problem estetyczny, jak i funkcjonalny.
Co robić, aby zminimalizować ryzyko powikłań po zabiegu plastyki powiek?
Najważniejsze jest staranne przygotowanie się do zabiegu. Wybór chirurga z dużym doświadczeniem w okuloplastyce znacząco zmniejsza ryzyko błędów technicznych, a szczegółowa konsultacja przedoperacyjna pozwala ocenić zarówno stan zdrowia oczu, jak i realne możliwości poprawy wyglądu. Operacja powinna być zaplanowana tak, aby usuwać tylko niezbędną ilość tkanek, ponieważ nadmierna ingerencja jest najtrudniejsza do naprawy. Po zabiegu pacjent musi ściśle przestrzegać zaleceń lekarza — ograniczać aktywność, chłodzić okolicę oczu, dbać o higienę oraz zgłaszać wszelkie niepokojące objawy. Istotne jest również, aby mieć świadomość, że pełen efekt nie jest widoczny od razu — ciało potrzebuje czasu, aby się odbudować i przywrócić naturalny układ tkanek.
Nieudana plastyka powiek – co można zrobić?
Jeżeli pacjent ma wątpliwości co do efektu zabiegu, pierwszym krokiem zawsze powinna być ponowna konsultacja ze specjalistą. Lekarz oceni, czy aktualny wygląd jest tylko przejściowym etapem gojenia, czy jednak doszło do trwałych zmian wymagających korekty. W wielu przypadkach pomocne jest wsparcie zachowawcze, czyli stosowanie kropli nawilżających, masaż blizn, zabiegi pobudzające regenerację skóry, które poprawiają komfort i wygląd okolicy oczu. Dopiero gdy tkanki są w pełni wygojone, można rozważyć operację naprawczą, która pozwoli odzyskać funkcję powiek i bardziej harmonijny efekt estetyczny. Ważne, aby decyzje podejmować spokojnie i dać organizmowi czas na pełną regenerację.
